Σιδηροπενική Αναιμία
Τι είναι η Σιδηροπενική Αναιμία; Πότε ο οργανισμός "διψά" για σίδηρο;
Ένας πολύ συχνός λόγος για να επισκεφθεί κάποιος ασθενής τον Αιματολογο είναι η εμφάνιση χαμηλού σιδήρου και φερριτίνης στις εξετάσεις αίματος.
Η ανάπτυξη της σιδηροπενικής αναιμίας είναι μια σταδιακή διαδικασία με διακριτά στάδια πριν εμφανιστεί η αναιμία
Ποιά είναι τα συμπτώματα σιδηροπενικής αναιμίας;
Τα πιο συχνά συμπτώματα της σιδηροπενικής αναιμίας περιλαμβάνουν:
- Έντονη κόπωση και μειωμένη αντοχή
- Δύσπνοια στην κόπωση
- Ωχρότητα δέρματος και βλεννογόνων
- Τριχόπτωση, ευθραυστότητα νυχιών
- Πονοκεφάλους ή ζάλη
- Αίσθημα παλμών (ταχυκαρδία)
Η έγκαιρη ανίχνευση χαμηλής φερριτίνης και σιδήρου πριν εμφανιστεί αναιμία είναι σημαντική για την πρόληψη και την έγκαιρη αντιμετώπιση της σιδηροπενίας
Ανάλογα με τον κάθε ασθενή η αντιμετώπιση μπορεί να είναι με σκεύασμα σιδήρου από το στόμα ή ενδοφλέβιο σίδηρο.
Αρχικά εξαντλούνται τα αποθέματα σιδήρου του οργανισμού, κάτι που αντανακλάται σε χαμηλές τιμές φερριτίνης. Σε αυτό το στάδιο, τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης και ο αιματοκρίτης παραμένουν φυσιολογικά, αλλά ο οργανισμός δεν έχει επαρκή αποθέματα σιδήρου για να καλύψει αυξημένες ανάγκες ή απώλειες.
Έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία.
Στη συνέχεια, όταν τα αποθέματα σιδήρου εξαντληθούν, αρχίζει να μειώνεται ο σίδηρος στο αίμα και παρατηρείται χαμηλή φερριτίνη και χαμηλός σίδηρος, χωρίς όμως ακόμα να έχει πέσει η αιμοσφαιρίνη κάτω από τα φυσιολογικά όρια. Σε αυτό το στάδιο, μπορεί να εμφανιστούν ήπια συμπτώματα, αλλά δεν υπάρχει ακόμα αναιμία.
Σιδηροπενική αναιμία. Aν δεν αντιμετωπιστεί η έλλειψη σιδήρου, τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης και αιματοκρίτη μειώνονται, οδηγώντας σε σιδηροπενική αναιμία. Σε αυτό το στάδιο, εμφανίζονται τα τυπικά συμπτώματα όπως κόπωση, ωχρότητα, δύσπνοια και ζάλη.
Ο χαμηλός σίδηρος – ή αλλιώς σιδηροπενία- μπορεί να οφείλεται σε αυξημένες ανάγκες (εφηβεία, εγκυμοσύνη), ανεπαρκή πρόσληψη (αυστηρή διατροφή ή επιλεκτική διατροφή), μειωμένη απορρόφηση (παθήσεις του εντέρου που σχετίζονται με δυσαπορρόφηση) ή χρόνια απώλεια αίματος.
Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας πολύ συχνά προκαλείται λόγω «βαριάς περιόδου»
Σε άντρες και γυναίκες μη αναπαραγωγικής ηλικίας πρέπει να αποκλείσθεί ενδεχόμενη αιμορραγία από το γαστρεντερικό ακόμη και αν δεν είναι εμφανής με το μάτι.
Το σημαντικότερο είναι να γίνει σωστή διερεύνηση ώστε να μη «ξεφύγει» το υπεύθυνο αίτιο που προκαλεί τον χαμηλό σίδηρο στον ασθενή.
Η διερεύνηση στοχεύει όχι μόνο στην επιβεβαίωση της σιδηροπενίας, αλλά κυρίως στην αναζήτηση της αιτίας που την προκάλεσε.
Συνήθως περιλαμβάνει αιματολογικό έλεγχο, φερριτίνη, σίδηρο, κορεσμό τρανσφερρίνης, και ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος για να διαπιστωθεί αν υπάρχει απώλεια αίματος, δυσαπορρόφηση ή άλλο υποκείμενο νόσημα που μπορεί να προκαλεί την σιδηροπενία.
Ανάλογα με το ιστορικό σας ο Αιματολόγος σας μπορεί να σας παραπέμψει για ενδοσκόπηση πεπτικού ιδιαίτερα αν υπάρχει υπόνοια απώλειας αίματος απο το γαστρεντερικό.
Με την ολοκλήρωση της διερεύνησης θα αποφασιστεί ποια είναι η καλύτερη θεραπεία υποκατάστασης για την δική σας περίπτωση, ο σίδηρος απο το στόμα ή ο ενδοφλέβιος σίδηρος;
Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει τη θεραπεία της υποκείμενης αιτίας και την αναπλήρωση του σιδήρου. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αγωγή ξεκινά με σκευάσματα σιδήρου από το στόμα, τα οποία είναι αποτελεσματικά όταν γίνονται ανεκτά και απορροφώνται σωστά. Η θεραπεία συνήθως συνεχίζεται και μετά τη διόρθωση της αναιμίας, ώστε να αποκατασταθούν πλήρως οι αποθήκες σιδήρου.
Η θεραπεία με σκευάσματα σιδήρου από το στόμα (χάπια, αμπούλες, κτλ) χρειάζεται να λαμβάνεται για αρκετούς μήνες. Έχει σημασία η σωστή λήψη των σκευασμάτων σιδήρου μακριά απο γεύμα με γαλακτοκομικά, μακριά απο κατανάλωση καφέ, αλλά αντιθέτως με ταυτόχρονή πρόσληψη βιταμίνης C (ένα ποτήρι χυμό) για την καλύτερη απορρόφηση.
Τα σκευάσματα σιδήρου απο το στόμα πολλές φορές δεν είναι ανεκτά απο το γαστεντερικό καθώς δημιουργούν γαστρεντερικές διαταραχές. Σε τέτοιες περιπτώσεις έχει θέση η ενδοφλέβια θεραπεία με σίδηρό εφόσον η φερριτίνη παραμένει χαμηλή.
Ο ενδοφλέβιος σίδηρος αποτελεί ξεχωριστή επιλογή όταν τα από του στόματος σκευάσματα δεν είναι ανεκτά λόγω γαστρεντερικών επιπλοκών, δεν αποδίδουν επαρκώς παρά την πολύμηνη θεραπεία ή όταν απαιτείται ταχύτερη αναπλήρωση. Χρησιμοποιείται επίσης σε περιπτώσεις εντερικής δυσαπορρόφησης (νόσος Crohn, ελκώδη κολίτιδα, κοιλιοκάκη).
Το σκεύασμα του ενδοφλέβιου σιδήρου συνταγογραφείται και παρέχεται δωρεάν απο τον ΕΟΠΥΥ σε ασθενής με πολύ χαμηλή φερριτίνη. Η χορήγηση του γίνεται σε ασφαλές περιβάλλον στην Κλινική με συνεχή ιατρική παρακολούθηση και διαρκεί περίπου 2 ώρες.
Ο ενδοφλέβιος σίδηρος συνήθως χορηγείται σε μία ή λίγες δόσεις, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Δεν είναι θεραπεία που επαναλαμβάνεται σταθερά κάθε μήνα ή κάθε λίγους μήνες, αλλά επανεκτιμάται με εξετάσεις και δίνεται ξανά μόνο όταν χρειάζεται. Η συχνότητα δεν είναι ίδια για όλους, γιατί εξαρτάται από το πόσο χαμηλά είναι τα αποθέματα σιδήρου και αν υπάρχει συνεχιζόμενη απώλεια αίματος.
📍Στο ιατρείο πραγματοποιείται πλήρης αιματολογικός έλεγχος για τη διάγνωση και παρακολούθηση της σιδηροπενικής αναιμίας, καθώς και χορήγηση ενδοφλέβιου σιδήρου όταν χρειάζεται.
📅 Εάν παρουσιάζετε συμπτώματα όπως κόπωση, αδυναμία ή χαμηλό σίδηρο στις εξετάσεις σας, προγραμματίστε ραντεβού για αξιολόγηση και εξατομικευμένη θεραπεία
